ZDROWE GRILLOWANIE – CO I JAK?

Prawidłowe grillowanie potraw jest jedną z zalecanych przez dietetyków metod obróbki potraw. Nie dość, że podczas tego procesu nie ma potrzeby używania dodatkowego tłuszczu, to jeszcze dodatkowo tłuszcz zawarty naturalnie w produkcie ulega w dużej mierze wytopieniu. Dania powinny więc być mniej kaloryczne i teoretycznie zdrowsze.

Teoretycznie… z drugiej bowiem strony mówi się, że potrawy z grilla są tłuste i kaloryczne, ciężkostrawne oraz rakotwórcze!

Dlaczego grillowane jedzenie może być niebezpieczne?

Podczas grillowania na tradycyjnym grillu węglowym wytapiany tłuszcz skapuje na rozżarzone węgle uwalniając m.in. dioksyny i furany (które sprzyjają rozwojowi nowotworów oraz mogą prowadzić do uszkodzenia systemów: rozrodczego, endokrynnego i immunologicznego). Jeśli do węgla lub brykietu dodamy podpałkę (lub starą gazetę z nadrukiem) jest więcej niż pewne, że nasz grillowany obiad będzie nafaszerowany całą gamą szkodliwych związków.

Jak zatem cieszyć się piękną pogodą spędzaną na łonie natury i przy okazji cieszyć się tradycyjnie polskim, ale i nieco zdrowszym posiłkiem z grilla?

Jaki grill?

Najlepszym rozwiązaniem, choć nie tak przyjemnym jest grill elektryczny lub gazowy, podczas pieczenia na takim grillu omijamy proces spalania się węgla, brykietu, szkodliwej podpałki, a często także kolorowych gazet czy starego drewna nasączonego np. impregnatem. Innym plusem jest fakt, że ciepło rozprowadzane jest równomiernie więc eliminujemy ryzyko niedopieczenia mięsa w środku i przypalania na zewnątrz. To oczywiście nie to samo co spotkanie z przyjaciółmi pod chmurką przy o wiele bardziej popularnym tradycyjnym grillu.

Zatem… mamy tradycyjnego grilla 😉

pstrąg ryba grill

Jak zdrowo grillować?

Nie spiesz się rozpalając grilla. Poczekaj, by podpałka się wypaliła do końca, także brykiet nie powinien się palić pełnym ogniem. Spalona skórka mięsa czy warzywa jest chrupiąca, jednak zawiera wiele niebezpiecznych związków, dodatkowo jest ciężkostrawna. Ta smacznie przypalona, chrupiąca skórka na wierzchu, to… rakotwórcze nadtlenki lipidowe, benzopiren, akrylamid czy wolne rodniki (sorry, musiałam).

Kładąc mięso na kratce podłóż pod nie płytę kamienną, matę teflonową lub ew. tackę aluminiową, na którą będzie skapywał wyciekający tłuszcz. Skapujący na żarzące się węgle tłuszcz pali się wydzielając toksyczny dym, który jest wchłaniany przez mięso. Pamiętaj, że im tłustsze mięso, tym większe ryzyko powstawania tego typu związków (bo więcej tłuszczu się wytapia), dlatego bezpośrednio na kratce grilla kładź ew. produkty beztłuszczowe np. warzywa lub owoce.

Mięso czy ryby kładź na środku grilla, a nie na obrzeżu, aby zmniejszyć ryzyko, że mięso będzie spalone na zewnątrz a surowe w środku (tu nie będzie trudnych nazw – może to po prostu grozić zatruciem pokarmowym).

Mimo że produkty z grilla częściowo tracą tłuszcz w trakcie obróbki, to warto jednak ostrożnie dobierać produkty do grillowania. Dbając o zdrowie zadbaj także o jakość mięsa. Zrezygnuj z tłustych kiełbas, boczku czy poprzerastanej tłuszczem karkówki. Kiepskim pomysłem (i wrogiem szczupłej sylwetki) jest również kaszanka, skrzydełka kurczaka czy żeberka.

Uwaga, dioksyny przenikają przez owodnię i oddziałują na płód, zatem grillowanie w ciąży, to naprawdę słaby pomysł!

Co wrzucić na ruszt – mięso kontra warzywa.

Zdecydowanie zdrowiej i lżej położyć na tacce kurczaka (bez skóry), pierś indyka, chude kawałki cielęciny lub wołowiny, ryby lub owoce morza zabezpieczone specjalną kratką do grillowania ryb lub ew. owinięte w folię aluminiową (łosoś, dorsz, pstrąg, krewetki). Nie zapominajmy o warzywach, nawet jeśli naszym głównym posiłkiem będzie mięso wrzućmy na ruszt coś obok. Świetnie będzie pasował bakłażan lub cukinia>> z aromatycznymi ziołami, papryka, marchewka pokrojona w talarki, pomidor (duży w całości lub kiść koktajlowych koniecznie owinięte w folię aluminiową), kolby kukurydzy, młode ziemniaki, cebula, czosnek (w całości  główka), pieczarki, boczniaki lub kanie, jabłko, ananas (pokrojony w plastry), banany>> czy tofu.

Warto też pokusić się o samodzielne przygotowywanie mieszanki przypraw do mięs. Gotowe mięsa z przyprawami są najczęściej silnie doprawione solą oraz związkami wzmacniającymi smak i zapach. Nie rzadko tylko po to, aby zatuszować zapach nieświeżego mięsa. Szykując się do grillowania warto już dzień wcześniej pokusić się o sporządzenie mieszanki ziół lub dzień przed grillowaniem natrzeć mięso oraz warzywa domową marynatą. Świeże zioła nie tylko dodadzą aromatu, ale będą też źródłem antyoksydantów, które przynajmniej częściowo będą niwelowały skutki działania wolnych rodników wytwarzanych w trakcie procesu grillowania. Wartościowym dodatkiem do dań z grilla będzie także wysokiej jakości musztarda, np. domowa! Przepis na domową musztardę>>

cukinia z grilla

Marynaty na grilla do warzyw, ryb i mięs:

  1. musztarda, ocet balsamiczny, oliwa, rozmaryn/tymianek/majeranek, ewentualnie czosnek i miód (do większości warzyw i tłustych mięs np. karkówki)
  2. sok z cytryny, białe wino, gałka muszkatołowa, olej/oliwa, czerwony pieprz, sól (do ryby)
  3. czosnek, ocet winny, oregano, tymianek, oliwa, sól, pieprz (do drobiu, schabu)
  4. koncentrat pomidorowy, pikantny keczup, papryczka chilli, czosnek, sól (do karkówki)

Nie samym mięsem żyje człowiek.

Żeby nie napisać, że człowiekowi mięso w ogóle nie jest potrzebne do życia!! 😉 Pamiętamy jednak, by do kiełbaski czy kurczaka z grilla dodać sporą porcję, najlepiej surowych warzyw. Zawarte w świeżych warzywach antyoksydanty zniwelują chociaż po części działanie wolnych rodników!

Czym popić danie z grilla?

Mięsa z grilla zazwyczaj są ciężkostrawne i kaloryczne, alkohol również… Razem mogą tworzyć mieszankę wybuchową, kończącą się niestrawnością czy bólami brzucha (nie wspominając o bombie kalorycznej). Dlatego przy wyborze alkoholu warto kierować się rozsądkiem. W prawdzie jeden kieliszek czerwonego wytrawnego wina czy małe piwo nikomu jeszcze nie zaszkodziły (chyba), jednak zanim zaczniemy pić odpowiedzmy sobie na pytanie czy ten pierwszy będzie także ostatnim? Warto pamiętać, że istnieje coś takiego jak wino bezalkoholowe>> czy piwo, ale to chyba bardziej popularny napój. Takie napoje są mniej kaloryczne i zdecydowanie lżej strawne. Do tłustych i ciepłych potraw można też wybrać nietypowo, bo herbatę – czarną bądź też owocowo-ziołową. Filiżanka takiego naparu wspomoże żołądek w nierównej walce z grillowanymi mięsami.

wino bezalkoholowe

Jeśli zdecydujecie się na wybór wina bezalkoholowego (z tego sklepu>>) możecie liczyć na 5% upust na hasło #prolinea 🙂

Na zdrowie 🙂

  • Cóż za świetne porady 🙂 a ja myślałam, że grillowanie jest takie proste. Nie myślałam, o tych wszystkich, szkodliwych substancjach 🙁 dobrze, że trafiłam na tą stronę, od tej pory moje grille będą zdecydowanie zdrowsze 🙂 dzięki

  • Bardzo ciekawy wpis. Dobrze, że poruszyłaś tą kwestię. Dużo ludzi nie zdaje sobie sprawy, ze grillowane jedzenie poza tym, że jest pyszne, może nie być zdrowe. 😉

  • Beti

    Niestety zdrowe nie jest, a niektórzy przez okres wakacji jedzą takie jedzenie codziennie 🙁

  • Matko z córką! Ale mam przez Ciebie ochotę na grilla! Mniam!
    Zawsze mnie to właśnie interesowało, bo przecież tłuszcz się wytapia, a jednak niezdrowe o.O
    Dzięki za odpowiedzi na trapiące pytania.

  • Jak na początku pociekła mi ślinka to po chwili mi się odechciało tego grillowania :P. Na szczęście są blogi taki jak Twój i wiem już co robić, aby było zdrowo :D.

  • Lubimy grillować!! Twoje porady są przydatne, kierujemy się podobnymi zasadami 😉

  • Agnieszka Jarosz

    Pamiętam zeszłoroczne wakacje nad jeziorem i ludzi którzy mieszkali w domku obok. Dlaczego? Jak zaczynali grillować czuć było w promieniu kilometra, ale nie nie mięsem czy innymi pysznościami ale podpałką w płynie. Swoją drogą, że oni to jedli to jestem w szoku bo mnie sam zapach przerażał

  • Staram się zawsze używać tacek na grilla, ale i tak częściej grilluję warzywa niż mięcho 🙂

    • i bardzo dobrze – trzeba znaleźć złoty środek w tym wszystkim ❤

  • Świetny tekst i bardzo ciekawe rady 🙂

  • trochę straciłam apetyt. szczególnie po ten informacji o prawdziwym obliczu chrupiącej skórki 😉

  • Słyszałam zastrzeżenia co do tacek aluminiowych – że pod wpływem ciepła też wytwarzają szkodliwe substancje. Coś wiesz o tym? Podobno lepiej stosować tacki/folie teflonowe.

  • My ostatnio próbowaliśmy grillowanych warzywek! Pycha! Natomiast zwolennikami częstego grillowania, to nie jesteśmy!

  • Ja lubie grilowane szaszłyki 🙂

  • Ja na grilla polecam deser: banany rozkrajamy wzdłuż, zostawiamy w skórce, w środek wsadzam kostki białej i mlecznej czekolady. Banana z czekoladą, przypominam ze skórką zawijamy w folie aluminiową i na grilla. Miąższ banana miesza się z czekoladą, środek wyjada się łyżeczką. Omniom, mniom !

  • Grilluję bardzo rzadko, właśnie ze względów zdrowotnych. Ale jak już się skuszę, to wtedy nie ma zmiłuj. Uwielbiam grillowane bakłażany i cukinie, ale prawdziwy zastrzyk endorfin następuję po wołowych burgerach 🙂

  • Dominika Leśnikowska

    Super wpis! Zwłaszcza że sezon grillowy się rozpoczął 🙂

  • Dobry czas na taki post 😉 Ja bardzo lubię szaszłyki i grillowane warzywa. Ostatnio próbowałam również banana z grilla i mogę serdecznie polecić 🙂

  • zgłodniałam…. bardzo lubię grilowane potrawy

  • Karolina Jarosz Bąbel

    Uwielbiam grillowane potrawy, jednak coraz częściej się mówi o ich szkodliwości, uważam że raz na jakiś czas można pozwolić sobie na odrobinę przyjemności 😉 Cenne rady jak zdrowiej grillować 😉

  • Nie mam grilla, ale rozważam elektryczny. Poza mięsem uwielbiam grilowane ryby i warzywa.

  • Przewodnik po zdrowym grillowaniu. Dobrze mieć świadomość że grill nie oznacza zdrowego żywienia

  • Klaudia Wnuk

    Kociołek przyjmie wszystko 🙂

  • Pingback: OGÓRKI Z MARCHEWKĄ NA OSTRO - Zdrowo Najedzeni()

  • Ale czy słyszałaś o matach teflonowych do grillowania? Robią się coraz bardziej popularne i zastanawiam się czy nie są lepszą alternatywą dla tacek aluminiowych

    • Jak dla mnie wydają się być lepszym rozwiązaniem, choć przyznam, że mam mieszane uczucia nt. teflonu! Z jednej strony badania mówią, że wytrzymały i bezpieczny, bo nawet w chirurgii stosowany. A z drugiej strony, że rakotwórczy i że to taki „azbest XXI wieku”! Bądź tu mądry człowieku!

  • Robimy go dość często, warto zatem być świadomym jak można robić to lepiej. Akurat o popijaniu ie zapominam 🙂